Mặc dù số vụ vi phạm trong kinh doanh khí dầu má» hóa lá»ng và xăng dầu có dấu hiệu giảm so vá»›i các năm trước nhưng các hình thức vi phạm lại tinh vi, phức tạp và khó kiểm soát hÆ¡n. Trong khi Ä‘ó, các quy định xá» lý vi phạm lại chưa đủ sức răn Ä‘e các cÆ¡ sở kinh doanh vi phạm gây bức xúc trong dư luáºn, cần tăng cưá»ng hÆ¡n nữa công tác thanh tra, quản lý các cÆ¡ sở kinh doanh khí dầu má» hóa lá»ng và xăng dầu... CÆ¡ quan chức năng Ä‘ang kiểm tra má»™t cá»a hàng kinh doanh xăng dầu ( Ảnh most.gov.vn) Há»™i nghị tổng kết thanh tra diện rá»™ng chuyên đỠnăm 2012 vá» khí dầu má» hóa lá»ng và xăng dầu (Ảnh: Minh Cưá»ng)
Äó là nháºn định cá»§a các nhà quản lý, các chuyên gia tại Há»™i nghị tổng kết thanh tra diện rá»™ng chuyên đỠnăm 2012 vá» khí dầu má» hóa lá»ng và xăng dầu do Bá»™ KH&CN tổ chức ngày 31/10 tại Hà Ná»™i.
Äa dạng các hình thức vi phạm
Năm 2012, tổng số cÆ¡ sở được thanh tra là gần 5.300 cÆ¡ sở, trong Ä‘ó số cÆ¡ sở kinh doanh khí dầu má» hóa lá»ng là trên 900 cÆ¡ sở và số cÆ¡ sở kinh doanh xăng dầu là gần 4.300 cÆ¡ sở. Trong Ä‘ó, số cÆ¡ sở vi phạm là 678 cÆ¡ sở (chiếm 12,8%) vá»›i tổng số tiá»n phạt hÆ¡n 5 tá»· đồng. Ông Trần Minh DÅ©ng, Chánh thanh tra Bá»™ KH&CN cho biết, tổng hợp các cuá»™c thanh tra diện rá»™ng chuyên đỠnăm 2012 và các năm trước Ä‘ây cho thấy, số lượng các cÆ¡ sở kinh doanh xăng dầu có hành vi vi phạm vá» Ä‘o lưá»ng và chất lượng có chiá»u hướng giảm. Năm 2003, tá»· lệ vi phạm là 29%, năm 2008 là gần 18%, năm 2011 là 16,4% và năm 2012 là 12,8% tổng số cÆ¡ sở được thanh tra. Các hành vi vi phạm được phát hiện chá»§ yếu là vi phạm vá» Ä‘o lưá»ng, chất lượng nhưng thu Ä‘oạn vi phạm lại tinh vi, phức tạp, dai dẳng và rất khó kiểm soát.
Trong hÆ¡n 150 lượt vi phạm khí dầu má» hóa lá»ng được các cÆ¡ quan chức năng phát hiện thì có tá»›i gần 80% hành vi vi phạm vá» Ä‘o lưá»ng, số còn lại là các vi phạm vá» chất lượng, bình/chai khí dầu má» hóa lá»ng hết hiệu lá»±c kiểm định kỹ thuáºt an toàn, bán khí dầu má» hóa lá»ng không phù hợp, chiết nạp vào chai trái phép, không lưu hồ sÆ¡ công bố chất lượng, hệ thống phòng cháy chữa cháy không đảm bảo...
Tương tá»±, trong gần 600 lượt hành vi vi phạm kinh doanh xăng dầu thì hÆ¡n 40% là vi phạm Ä‘o lưá»ng và gần 16% là vi phạm chất lượng. Các hành vi vi phạm bị xá» lý chá»§ yếu là phương tiện Ä‘o chưa được kiểm định ban đầu Ä‘ã đưa vào sá» dụng; sá» dụng phương tiện Ä‘o Ä‘ã quá thá»i hạn kiểm định; sá» dụng phương tiện Ä‘o có chứng chỉ kiểm định rách, nát, má»; phương tiện Ä‘o không có nguồn gốc rõ rang dẫn đến phương tiện Ä‘o không đả bảo vá» Ä‘o lưá»ng; tá»± ý phá niêm chì để hiệu chỉnh phương tiện Ä‘o theo hướng có lợi cho ngưá»i bán; sá» dụng phương tiện Ä‘o không đạt yêu cầu vá» Ä‘o lưá»ng do có sai số vượt quá sai số cho phép. “Äặc biệt, không ít các hành vi vi phạm bị phát hiện và xá» lý do pha loại xăng có trị số ốc tan thấp vá»›i xăng có trị số ốc tan cao để bán vá»›i giá cá»§a xăng có trị số ốc tan cao nhằm móc túi ngưá»i tiêu dùng, gây nguy hiểm cho ngưá»i sá» dụng phương tiện xe cÆ¡ giá»›i, gây bức xúc trong dá»± luáºn trong thá»i gian vừa qua” ông DÅ©ng nói.
Ông Trần Quốc Tuấn, Cục trưởng Cục quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa (Tổng cục TC-ÄL-CL) cÅ©ng cho rằng khí dầu má» hóa lá»ng và xăng dầu là các mặt hàng thiết yếu đối vá»›i ngưá»i dân, thuá»™c danh mục hàng hóa có nguy cÆ¡ gây mất an toàn. Thế nhưng, không ít các cÆ¡ sở kinh doanh xăng dầu từ nháºp khẩu, sản xuất, pha chế đến lưu thông ra thị trưá»ng vì lợi nhuáºn trước mắt mà vi phạm pháp luáºt vá» tiêu chuẩn, Ä‘o lưá»ng chất lượng. Äầu tháng 10/2012 có 2 lô xăng RON 92 và RON 95 vá»›i số lượng gần 14 ngàn tấn xuất xứ từ Singapore, nháºp khẩu tại TPHCM và Bà Rịa- VÅ©ng Tàu không đạt chất lượng, phát hiện có sec butyl acetate là phụ gia không thông dụng, chưa được đăng ký và chấp thuáºn cá»§a Bá»™ KH&CN. Hay kết quả kiểm tra chất lượng xăng dầu trên thị trưá»ng các tỉnh, thành phố cÅ©ng cho thấy có 8/82 mẫu xăng dầu không đạt yêu cầu chất lượng, nhiá»u mẫu xăng có hàm lượng Mn vượt quá quy định cho phép; có 2 cÆ¡ sở sản xuất, kinh doanh phụ gia “tiết kiệm xăng” trái phép...
Còn nhiá»u vướng mắc
CÅ©ng theo ông Tuấn, trên thá»±c tế còn hiệu tượng xăng dầu không rõ nguồn gốc xuất xứ, chất lượng nháºp láºu, thẩm láºu vào thị trưá»ng ná»™i địa qua đưá»ng biển, Ngoài ra, còn có hiện tượng pha chế kinh doanh trái phép xăng dầu không đảm bảo chất lượng từ sản xuất đưa ra thị trưá»ng và Ä‘ây là má»™t trong những nguyên nhân dẫn tá»›i chất lượng xăng dầu trên thị trưá»ng còn không đảm bảo và khó kiểm soát. “Bên cạnh Ä‘ó, việc kiểm tra chất lượng trong lưu thông khí dầu má» hóa lá»ng và xăng dầu cá»§a các cÆ¡ quan chức năng chưa được nhiá»u và tổng số mẫu thá» nghiệm còn ít so vá»›i số cá»a hàng kinh doanh xăng dầu mà nguyên nhân do thiếu nguồn lá»±c, kinh phí cho công tác kiểm tra cá»§a các cÆ¡ quan chức năng” ông Tuấn cho hay.
Theo Ä‘ánh giá cá»§a các Ä‘oàn thanh tra địa phương, các hành vi làm thay đổi tình trạng kỹ thuáºt, đặc tính Ä‘o lưá»ng cá»§a phương tiện Ä‘o để Ä‘iá»u chỉnh sai số cá»§a phương tiện Ä‘o vượt mức cho phép là hành vi không má»›i nhưng để phát hiện và xá» lý được vi phạm dạng này là rất khó khăn, Ä‘òi há»i phải có sá»± phối hợp liên ngành, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ thanh tra cao. Thá»i gian gần Ä‘ây, xuất hiện nhiá»u vi phạm vá» sở hữu công nghiệp trong kinh doanh xăng dầu, chá»§ yếu là hành vi sá» dụng bất hợp pháp nhãn hiệu Ä‘ã được nhiá»u ngưá»i biết gây nhầm lẫm cho ngưá»i tiêu dùng vá» nguồn gốc thương mại hàng hóa. Tuy nhiên, khi bị thanh tra láºp biên bản xá» lý thì không ít các cá»a hàng vi phạm lại không biết mình vi phạm. Hành vi sang chiết gas trái phép vào chai mini hay sá» dụng lại chai mini trái vá»›i quy định chá»§ yếu lại là ngưá»i nháºp cư không có há»™ khẩu tại địa phương, buôn bán kèm tạp hóa nhá» lẻ thì mức phạt từ 10-30 triệu đồng là khó khả thi.
Theo ông Trần Minh DÅ©ng nhiá»u quy định trong Nghị định 54/2009/NÄ-CP Ä‘ã lạc háºu so vá»›i thá»±c tế, có những quy định xá» phạt quá thấp đối vá»›i má»™t số hành vi vi hạm trong kinh doanh phương tiện Ä‘o thuá»™c Danh mục phương tiện Ä‘o phải kiểm định nhưng không có chế tài xá» phạt đối vá»›i hành vi vi phạm vá» Ä‘o lưá»ng đối vá»›i hàng Ä‘óng gói sẵn nhưng không trong Danh mục hàng Ä‘óng gói sẵn phải quản lý nhà nước vá» Ä‘o lưá»ng. Việc xá» lý đối vá»›i hành vi vi phạm vá» chất lượng không phù hợp tiêu chuẩn Ä‘ã công bố thì có khác nhau giữa cÆ¡ sở sản xuất và cÆ¡ sở kinh doanh buôn bán. Vá»›i cÆ¡ sở sản xuất thì phạt theo hành vi, còn vá»›i cÆ¡ sở buôn bán thì phạt theo số lượng hàng hóa vi phạm mà cÆ¡ quan chức năng phát hiện được.
Äiá»u này có thể dẫn đến sá»± không hợp lý là mức phạt cÆ¡ sở sản xuất thấp hÆ¡n so vá»›i mức phạt đối vá»›i cÆ¡ sở kinh doanh buôn bán khi có cùng hành vi vi phạm. “Cần sá»›m sá»a đổi, bổ sung và ban hành các văn bản pháp luáºt cần thiết để đảm bảo đầy đủ cÆ¡ sở pháp lý cho công tác quản lý và hoạt động thanh tra trong lÄ©nh vá»±c Ä‘o lưá»ng, chất lượng hàng hóa nói chung và kinh doanh khí dầu má», xăng dầu nói riêng” ông DÅ©ng đỠnghị.
Nguồn tin: Baodatviet