Ngày 14/9/2010 là ngày Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu má» (OPEC) tròn 50 năm tuổi. Trải qua ná»a thế ká»·, OPEC ngày càng có ảnh hưởng lá»›n đối vá»›i thị trưá»ng nhiên liệu hóa thạch thế giá»›i, bất chấp tá»· lệ sá» dụng năng lượng tái tạo ngày càng cao.
ÄÆ°á»£c 5 nước sản xuất dầu má» lá»›n cá»§a thế giá»›i là Iraq, Iran, Kuwait, Saudi Arabia và Venezuela sáng láºp tại má»™t há»™i nghị ở Baghdad vào ngày 14/9/1960, nhiệm vụ ban đầu cá»§a OPEC là kiểm soát sản lượng dầu thô nhằm tăng doanh thu cho các nước thành viên. Hiện thá»i, số thành viên cá»§a OPEC Ä‘ã lên đến 12 nước, chiếm tá»›i 40% tổng sản lượng dầu thế giá»›i và nắm giữ hÆ¡n 3/4 trữ lượng dầu thế giá»›i.
Francis Perrin, nhà phân tích cá»§a Petrole et Gaz Arabes, khẳng định vượt lên những khác biệt vỠđịa chính trị, OPEC vẫn trụ vững trên trưá»ng quốc tế do luôn duy trì mối quan hệ gắn bó ràng buá»™c, trên cÆ¡ sở ná»n kinh tế các nước lệ thuá»™c vào nguồn doanh thu từ dầu má». Ngay từ những năm má»›i thành láºp, OPEC Ä‘ã gây ấn tượng vá»›i thế giá»›i bằng việc cắt giảm sản lượng, đẩy giá dầu tăng chóng mặt sau các sá»± kiện chính trị quan trá»ng như cuá»™c xung đột giữa các nước Aráºp và Israel và cuá»™c Cách mạng ở Iran. Tuy nhiên, chỉ ít năm sau, tổ chức này Ä‘ã phải đối mặt vá»›i cuá»™c cạnh tranh gay gắt khi các nước sản xuất dầu má» ngoài OPEC nổi lên sau khi việc khai thác dầu thô ở Biển Bắc thu được kết quả. Vào thá»i Ä‘iểm Ä‘ó, Nga trở thành nước sản xuất dầu quan trá»ng, có thể cạnh tranh vá»›i má»™t số thành viên cá»§a OPEC như Nigeria và Qatar.
Trong những năm gần Ä‘ây, sá»± cạnh tranh này càng trở nên khốc liệt hÆ¡n, trong khi các nhà sản xuất dầu má» thế giá»›i Ä‘ang phải đối mặt vá»›i nhu cầu năng lượng sạch và tái sinh ngày má»™t cao do những lo ngại vá» biến đổi khí háºu và giá dầu thô tăng. Tuy nhiên, ngưá»i đứng đầu CÆ¡ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Nobuo Tanaka vẫn lạc quan nháºn định trong 5-10 năm tá»›i, thị trưá»ng dầu thô thế giá»›i sẽ tiếp tục lệ thuá»™c vào OPEC do sản lượng khai thác cá»§a các nước ngoài tổ chức này Ä‘ang giảm sút. Trước Ä‘ó, tại Diá»…n Ä‘àn Năng lượng Quốc tế (IEF) lần thứ 12, được tổ chức tại Cancun (Mexico) hồi tháng 4/2010, các nhà sản xuất và tiêu thụ dầu má» thế giá»›i cÅ©ng khẳng định nhiên liệu hóa thạch sẽ vẫn chiếm ưu thế trên thị trưá»ng năng lượng thế giá»›i trong vài tháºp niên tá»›i.
Thá»±c tế trong thá»i gian qua, giá dầu má» trên thị trưá»ng thế giá»›i luôn duy trì ở mức cao (khoảng 70-80 USD/thùng). Trước khi xảy ra cuá»™c khá»§ng hoảng tài chính toàn cầu, căng thẳng địa chính trị Ä‘ã đẩy giá dầu thô lên mức ká»· lục trên 147 USD/thùng. Thế nhưng "bão" tài chính Ä‘ã đảo chiá»u xu thế này và khiến giá dầu rá»›t xuống còn 33 USD/thùng. Trong tình cảnh Ä‘ó, các nước thành viên OPEC Ä‘ã lần đầu tiên buá»™c phải cắt giảm tá»›i 20% sản lượng.
Trong má»™t tuyên bố nhân ká»· niệm 50 năm thành láºp OPEC, Tổng Thư ký Abdalla Salem El-Badri nhấn mạnh OPEC luôn hiểu rõ việc đảm bảo thị trưá»ng dầu mỠổn định và bá»n vững luôn là lợi ích lá»›n nhất. Lợi ích này không chỉ dành cho các nước sản xuất dầu má» - có nguồn doanh thu phụ thuá»™c nặng ná» vào nhiên liệu hóa thạch nhằm phát triển kinh tế, mà còn dành cho má»i khách hàng - đối tượng luôn được đảm bảo rằng dầu thô được cung cấp vá»›i mức giá hợp lý và công bằng. Do Ä‘ó, trong thá»i gian tá»›i, khi nhu cầu dầu má» ngày càng tăng, sản lượng sản xuất dầu cá»§a OPEC cÅ©ng sẽ tăng mạnh, đặc biệt khi tình hình tại Iraq dần Ä‘i vào ổn định. Hiện Iraq Ä‘ang tìm cách nâng sản lượng lên 12 triệu thùng/ngày trong vòng 6 năm tá»›i, từ mức 2,5 triệu thùng/ngày hiện nay. Äiá»u này có thể đưa Iraq trở thành nước sản xuất dầu má» lá»›n thứ 2 cá»§a OPEC sau Saudi Arabia.
Vá»›i những lý do lạc quan trên, các thành viên OPEC hoàn toàn có thể vững tin vào má»™t tương lai tươi sáng hÆ¡n.
Nguồn: tamnhin.net