- Äiệp khúc giá dầu thế giá»›i liên tục giảm giá mạnh trong những ngày cuối năm 2015, nhưng giá bán lẻ xăng dầu trong nước giảm rất cháºm, chưa tương xứng. Lý do nào dẫn tá»›i tình trạng giảm không tương xứng?
Nhiá»u chuyên gia cho rằng, cần sá»›m bá» quỹ bình ổn giá xăng dầu. Ảnh: Hồng VÄ©nh
Má»™t “cổ” mấy “tròng”
Theo Bảng giá cÆ¡ sở do Hiệp há»™i Xăng dầu Việt Nam công bố ngày 18/1, tá»· lệ thuế phí trong các mặt hàng xăng dầu hiện rất cao. Cụ thể, vá»›i giá xăng A92 thế giá»›i bình quân 15 ngày ở mức 48,593 USD/thùng, chi phí bảo hiểm và váºn chuyển từ cảng nước ngoài vá» Việt Nam là 2,5 USD/thùng. Như váºy, giá xăng thá»±c tế trước khi chịu thuế nháºp khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt chỉ ở mức 7.105 đồng/lít. Sau khi chịu thuế 20% (vá»›i số tiá»n 1.421 đồng/lít) và 10% thuế tiêu thụ đặc biệt (tương đương 853 đồng), giá xăng bán lẻ trong nước phải gánh thêm 1.050 đồng chi phí định mức cá»§a doanh nghiệp.
Cùng Ä‘ó ngưá»i tiêu dùng phải trả thêm 300 đồng trích quỹ bình ổn giá xăng dầu, 300 đồng lợi nhuáºn định mức dành cho doanh nghiệp và 3.000 đồng tiá»n thuế bảo vệ môi trưá»ng và 1.404 đồng tiá»n thuế giá trị gia tăng. Sau khi cá»™ng hết các khoản, giá thành cá»§a xăng A92 là 15.442 đồng/lít.
“Giá xăng ở Mỹ hiện chỉ khoảng 11 nghìn đồng/lít. Giá xăng cá»§a mình cao hÆ¡n so vá»›i thế giá»›i do phải chịu tá»· lệ thuế, phí quá cao. Trong hÆ¡n 15 nghìn tiá»n xăng, có tá»›i 3.000 đồng là thuế bảo vệ môi trưá»ng. Hiện rất ít nước áp thuế bảo vệ môi trưá»ng. Mức thuế cao này Ä‘ã khiến cho giá xăng dầu trong nước giảm không tương xứng”.
PGS.TS Ngô Trí Long
Số liệu thống kê cho thấy, đến nay giá dầu thô giảm tá»›i hÆ¡n 40% so vá»›i cuối năm nhưng xăng bán lẻ trong nước chỉ giảm khoảng 12% và giá dầu bán lẻ chỉ giảm chừng 30%. Nhiá»u chuyên gia cÅ©ng thừa nháºn còn nhiá»u bất hợp lý trong Ä‘iá»u hành giá xăng dầu trong nước hiện nay. Theo các chuyên gia, những bất hợp lý liên quan đến quỹ bình ổn giá xăng dầu, việc quản lý hoa hồng đại lý, trích lợi nhuáºn định mức hiện nay cần được sá»a đổi để ngưá»i dân không phải gánh nhiá»u sức ép.
Trao đổi vá»›i báo chí má»›i Ä‘ây, Thứ trưởng Bá»™ Công Thương Äá»— Thắng Hải cÅ©ng thừa nháºn, nghị định vá» kinh doanh xăng dầu vẫn còn má»™t số Ä‘iểm bất cáºp, có thể cải tiến, sá»a đổi tiếp. Vì váºy, trong thá»i gian tá»›i, Bá»™ này sẽ tính tá»›i phương án Ä‘iá»u chỉnh giá xăng dầu cáºp nháºt hằng ngày mà không phải đợi chu kỳ 15 ngày như hiện nay. Theo Ä‘ó, giá bán lẻ xăng dầu trong nước sẽ thá»±c hiện theo giá thế giá»›i. Doanh nghiệp mua giá đắt sẽ bán giá đắt, mua giá rẻ sẽ bán giá rẻ ngay trong ngày thay vì tính Ä‘iá»u chỉnh theo chu kỳ như hiện nay.
Những tồn tại vô lý
Trao đổi vá»›i Tiá»n Phong, lãnh đạo má»™t doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối lá»›n cho rằng, các cÆ¡ quan quản lý cần xem xét siết việc trích hoa hồng cho các đại lý cá»§a các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối. Có thá»±c tế, do Ä‘ã có mức lợi nhuáºn cố định 300 đồng/lít nên để chiếm thị trưá»ng, nhiá»u doanh nghiệp cạnh tranh bằng cách đẩy tiá»n hoa hồng cho các đại lý lên cao. “Nếu siết chặt hoặc có quy định chặt chẽ vá» mức trích hoa hồng cho các đại lý, chắc chắn doanh nghiệp có thể giảm bá»›t chi phí, từ Ä‘ó có Ä‘iá»u kiện giảm giá xăng dầu bán lẻ trong nước nhiá»u hÆ¡n”, vị này nói.
Theo PGS TS Ngô Trí Long cho rằng, thá»±c tế giá xăng dầu trong nước thá»i gian qua giảm không tương xứng so vá»›i giá thế giá»›i. Việc giá xăng dầu trong nước cao hÆ¡n thế giá»›i sẽ làm hạn chế khả năng cạnh tranh cá»§a các doanh nghiệp trong nước. “Giá xăng ở Mỹ hiện chỉ khoảng 11 nghìn đồng/lít. Giá xăng cá»§a mình cao hÆ¡n so vá»›i thế giá»›i do phải chịu tá»· lệ thuế, phí quá cao. Trong hÆ¡n 15 nghìn tiá»n xăng, có tá»›i 3.000 đồng là thuế bảo vệ môi trưá»ng. Hiện rất ít nước áp thuế bảo vệ môi trưá»ng. Mức thuế cao này Ä‘ã khiến cho giá xăng dầu trong nước giảm không tương xứng”, ông Long nói.
Theo chuyên gia này, Quỹ Bình ổn giá xăng dầu hoạt động rất hình thức do mức thu vào quỹ và trích sá» dụng quỹ Ä‘ang bằng nhau. Trong kinh doanh, doanh nghiệp nào cÅ©ng cần có dá»± phòng cho tình huống xấu. Tuy nhiên, dá»± phòng lấy từ nguồn nào rất quan trá»ng. Nguồn trích quỹ bình ổn giá xăng dầu hiện Ä‘ang chỉ thu từ phía ngươi dân, trong khi doanh nghiệp xăng dầu đầu mối không phải trích ná»™p má»™t đồng nào dù được hưởng mức lợi nhuáºn định mức cố định 300 đồng/lít (dù bất kể giá xăng dầu trong nước lên xuống thế nào).
“Trong kinh tế thị trưá»ng, cÅ©ng cần có quỹ bình ổn nhưng phải xác định rõ lúc nào cần có quỹ, lúc nào không cần có quỹ. Bá»™ Tài chính cần xem lại việc quản lý chi phí định mức hiện nay cá»§a các doanh nghiệp xăng dầu đầu mối. Ngoài ra, thá»±c hiện quản lý giá xăng dầu theo cÆ¡ chế thị trưá»ng nhưng lại để cho doanh nghiệp luôn có mức lãi cố định 300 đồng/lít là rất vô lý. Äây là cÆ¡ chế áp đặt theo chá»§ quan. Ở Ä‘ây việc chia sẻ lợi ích hài hòa giữa Nhà nước, doanh nghiệp và ngưá»i dân chưa thá»a Ä‘áng. Vá»›i ngưá»i tiêu dùng trong bối cảnh hiện nay, việc để tình trạng như này là má»™t thiệt thòi”, ông Long nói.
“Bá»™ Công Thương công bố các số liệu giá nháºp khẩu hằng ngày trên trang Ä‘iện tá», báo chí, ngưá»i dân có thể truy cáºp và dá»±a vào công thức có sẵn để tính toán, giám sát. Ngoài ra, Quỹ Bình ổn giá xăng dầu có thể sẽ được xem xét loại bá» vá»›i Ä‘iá»u kiện các hoạt động cá»§a doanh nghiệp và khâu háºu kiểm cá»§a cÆ¡ quan chức năng được tăng cưá»ng giám sát hÆ¡n nữa”, Thứ trưởng Bá»™ Công Thương Äá»— Thắng Hải.
Nguồn tin: Tiá»n Phong