Bộ trưởng Thương mại và Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản vừa thông báo họ chưa đạt được thỏa thuận với Washington về việc cắt giảm nhập khẩu dầu từ Iran.
Theo nguồn tin bí mật của tờ Yomiuri, Nhật Bản và Mỹ vừa đạt được một thỏa thuận tại cuộc hội đàm tuần trước và sẽ chính thức công bố vào cuối tháng này.

Nhật Bản có thể cắt giảm nhập khẩu dầu thô từ Iran ít nhất là 11% mỗi năm, tờ Yomiuri cho biết. Nếu Nhật cắt giảm lượng dầu thô nhập từ Iran sẽ có thể tránh biện pháp trừng phạt đóng cửa các ngân hàng của đất nước mặt trời mọc này trên đất Mỹ.

Mỹ cho biết sẽ trừng phạt các tổ chức tài chính giữ quan hệ với Ngân hàng Trung ương Iran khi thanh toán xuất nhập khẩu dầu thô của nước này.

Thỏa thuận giảm nhập khẩu dầu của Iran là điều cần thiết nhằm bảo vệ hoạt động của khu vực tài chính Nhật ở nước ngoài. Hiện nay, đối với Nhật nhu cầu dầu thô là vô cùng cấp bách bởi lượng dầu mỏ cần thiết để chạy nhiệt điện, trong bối cảnh hậu khủng hoảng nhà máy điện hạt nhân Fukushima.

Bộ trưởng Thương mại Yukio Edano. Ảnh minh họa: dw-world.

"Chúng tôi đang đàm phán với Mỹ và mong muốn đạt sự nhất trí nhưng hiện nay chưa phải thời điểm hai bên đạt sự nhất trí", Bộ trưởng Thương mại Yukio Edano cho biết.

Mỹ hy vọng nhận được sự ủng hộ của Nhật Bản về việc giảm nhập khẩu dầu mỏ từ Iran nhằm góp phần trừng phạt kinh tế Iran do chương trình hạt nhân của quốc gia Hồi giáo.

"Nhiều quốc gia liên hệ với chúng tôi thảo luận việc hợp tác chặt chẽ nhằm tạo thêm sức ép lên Iran", một quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Mỹ Barack Obama cho biết.

Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Koichiro Gemba cho biết chưa ký thỏa thuận nào với Mỹ. Nhật Bản cân nhắc tiếp tục cắt giảm nhập khẩu dầu thô từ Iran, một quan chức Bộ Ngoại giao cho biết trước đó.

Nhật Bản là khách hàng nhập khẩu dầu thô lớn thứ 3 của Iran. Năm 2011, Nhật Bản cắt giảm giảm 11,7% lượng dầu thô nhập khẩu từ Iran xuống còn 313.000 thùng/ngày, chiếm 8,8% tổng số dầu nhập khẩu và giảm hơn một nửa so với 683.000 thùng/ngày so với năm 2003.

Năm 2012, nếu Nhật Bản cắt giảm nhập khẩu dầu của Iran 11% như năm 2011, có thể sẽ giảm xuống 34.430 thùng/ngày, tờ Yomiuri cho biết.

Nhà máy tinh luyện dầu mỏ Cosmo Oil Co giảm nhập khẩu dầu thô của Iran từ 40.000 thùng xuống dưới 30.000 thùng/ngày kể từ tháng một.

Trong năm 2012, lượng nhập khẩu của các nhà máy lọc dầu dường như khá ổn định, nhưng sẽ có thể giảm mạnh hơn nữa từ tháng tư, khi hầu hết các hợp đồng hàng năm với Iran phải ký lại. Các nhà máy tinh chế dầu chờ đợi hướng dẫn từ Chính phủ Nhật Bản trước khi ký hợp đồng mới với Iran.

Nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nhật Bản do JX Nippon Oil & Energy Corp quản lý cho biết họ vẫn chưa nhận được bất kỳ hướng dẫn nào từ Chính phủ về việc giảm nhập khẩu dầu từ Iran. Hai nhà máy lọc dầu khác không có thêm thông tin về vấn đề này, nguồn tin từ ngành công nghiệp cho biết.

"Chúng tôi rất lo lắng bởi vì Chính phủ không đưa ra kế hoạch trước" theo nguồn tin từ một khách hàng Nhật Bản nhập khẩu dầu từ Iran.

Liên minh châu Âu (EU) đồng ý hợp tác với Mỹ nhằm gây sức ép lên chính quyền Iran ngừng theo đuổi chương trình hạt nhân. Để trả đũa, Iran quyết định ngừng cung cấp dầu thô cho Anh và Pháp vào ngày 19/2. Đây được coi là một động thái thể hiện sự tức giận của Iran đối với các nước phương Tây.

Iran là nước xuất khẩu dầu lớn thứ 2 trong OPEC (sau Saudi Arabia) và lên tiếng phủ nhận cáo buộc của phương Tây rằng chương trình hạt nhân của quốc gia Hồi giáo nhằm mục tiêu hòa bình.

Trung Quốc và Hàn Quốc là hai khách hàng nhập khẩu dầu thô lớn ở châu Á. Năm 2011, hai quốc gia này tăng nhập khẩu dầu từ Iran.

Nguồn tin: Reuters